پیغام مدیر :
با سلام خدمت شما بازديدكننده گرامي ، خوش آمدید به سایت من . لطفا براي هرچه بهتر شدن مطالب اين وب سایت ، ما را از نظرات و پيشنهادات خود آگاه سازيد و به ما را در بهتر شدن كيفيت مطالب ياري کنید.
تبلیغات
.



غریب شمار و کولی ها
نوشته شده در شنبه 11 آبان 1392
بازدید : 1747
نویسنده : فرشید

 غریب شمار و کولی ها

کولی ها در را روستای کلاته بالا

غریب شمار چه کسانی هستند؟

در فرهنگ لغت روستای کلاته بالا غریب شمار یا همان استادرکارها به صنعت گران دوره گرد گفته می شود که خدمات بسیار شایانی را برای مردم روستا انجام داده اند.

این صنعتگران در سال معمولا" در 2  موقع از سال، یکی اوایل مهر ماه و دومین مرحله در اسفند ماه به روستای مان مسافرت میکردند و تعداد خانوارهایی آنها حداقل 2 خانواده و حداکثر 10 خانوار بوده است چناچه تعداد خانوار  آنها کم بود در محله ای از روستا بنام پیزه راه باغو یا نزدیک حوض انبار که در هر دو مکان یک مسافر خانه بود اتراق می کردند. وچنانچه تعداد آنها زیاد بود در محله  سبزوار و پی  ده در سیاه چادرهایی که برپا می نمودند زندگی می کردند این صنعت گران تعداد زیادی الاغ و قاطر داشتند تا بتوانند وسایل خود را از یک روستا به روستا ی دیگر ببرند .

از مهمترین افراد این گروها می توان به مرحوم استاد قاسم و پسرش که الان فکر کنم در قاین نزدیک شایک اسکان دارند نام برد.

آنچه بنده حقیر از استاد قاسم و پسرش بیاد دارم اینکه آنها صنعتگران بسیار ماهری بودند که با حداقل وسایل حداکثر کار ممکن راانجام دادند .

وسایلی که آنها داشتند بیش از یک سندان،پتک ، انبرو یک فن که به آن دم میگفتند بیشتر نبود ولی ابزاری را که می ساختند بیش از ده ها وسیله بود که نیاز مردم روستایی کلاته بالا را جهت انجام کشاورزی و دامداری مهیا می نمود .

 آنها معمولا" 2 تا 5 روز در روستا سکونت داشتند   

زنان و دختران آنها از مردم روستا غذا میگرفتند که معمولا " نان بود وجهت احشام خود هم از مردم علوفه و جو شلغم وچغندر در خواست میکردند در مقابل آن به آنها انواع سوزن جهت خیاطی و دوزندگی و سوزنی بنام جوال دوز که کاربرد بسیار زیاد داشت و همچنین وسیله به نام علف تراش و چاقویی دم دستی بنام چک چکی می دادند این را بندانید که آنها هیچ گونه چشم داشتی از مردم روستا نداشتند ومعامله کالا در مقابل کالا انجام میدادند .

و مردان آنها که به جرات می توان آنها را صنعت گران زبر دست نامید  وسایل ذیل را تولید می کردند.

الف) مسگری :

1 تعمییر انواع ظروف مسی

2 قلع دادن ظروف کهنه مسی

ب ) آهنگری :

1 ساخت چاقوی بسیار زیبا با دو تیغه که یکی از تیغ هایی آن از سوهانهای کهنه که فولادی بسیار سخت و شکنده بود و تیغه دیگر آن فولادی نرم تر، که کار اره دستی را انجام می داد و دسته این چاقو بسیار زیبا از شاخ آهو تهیه می شد و قیمت آن در سال 1352 مبلغی حدود20 تومان بود

2 دو کارد

دو کارد قیچی پشم چینی گوسفندان در روستای کلاته بالا

دوکارد یک نوع قیچی بود که پشم گوسفندان را با آن می چیدند

3- چک چکی

چاقو ارزان قیمت بود با تیغه آهنی

4 ساخت چهار شاخ تبر کلنگ علف تراش _تبر و......... که جهت کشاورزی استفاده می شود .

5 ساخت دو الک بنام چقلchaghel  و قربلGharbel (قربال) که در برداشت گندم  استفاده  می شد.

چقل .قربال در روستای کلاته بالا

6 ساخت وسیله بنام دستوک که در قالی بافی و پلاس بافی (نوعی گلیم) و کلا" در نساجی مورد نیاز بود.

دستوک جهت قالی بافی وگلیم بافی

7 ساخت وسیله بنام چک Chakk که در برداشت گندم موردنیاز بود

چک نوعی ابزار کشاورزی در روستای کلاته بالا

8 در دباغی پوست مهارت بسیار بالایی داشتند که از پوست دباغی شده جهت ساخت چک، قربل وچقل و روجن استفاده می شود

9 درست کردن پرما که نوعی دلر بود و با آن چوب را سوراخ می کردند .

10- درست کردن وسایلی که در ریسندگی مورد نیاز بود مثل دوک و قسمتهایی از چرخ ریسندگی

11 و ده ها نوع  وسیله دیگر که نیاز مردم روستا را بر آورده می نمود مثل ریگ دادن آهن آساک ، ساخت تیشه وغیره

 

کولی ها

زابلی ها در روستای کلاته بالا

کولی ها شبیه غریب شمارها به روستا می آیند ویک  شبانه روز را در روستا در چادر هایی که بر پا می نمایند ، زندگی می کنند ولی  مردان آنها هیچ هنری ندارد شاید الاغی را بفروشند و یا بخرند وزنها وبچه های آنها  از مردم روستا ،تکدی می کنند و چه بسا برای مردم مزاحمت زیادی ایجاد میکنند یکی از مغازه دارها میگفت بچه ها آنها هر چه دم دست داشتم ، از من دزدیدند .

بدرستی علت مسافرت آنها مشخص نیست چون در مدت سکونت آنها در روستا هیچ کاری انجام نمی دهند فقط یک شب در روستا استراحت می کرده و روز بعد به روستایی دیگر می روند.

کولی ها هم از نظر نوع زندگی شبیه همان استاد کارها بودند ولی میان ماه من تا ماه گردون تفاوت از زمین تا آسمان ست

مطلب اختصاصی از وبلاگ روستای کلاته بالا 

توجه : هر گونه انتشار وکپی با ذکر منبع بلامانع است

 

 


:: موضوعات مرتبط: گوناگون , غریب شمار , ,
:: برچسب‌ها: کولی ها , غریب شمار , صنعت گران ذوره گرد , روستای کلاته بالا , شهرک قدس قاین , عکس های زیبا , عکس های قدیمی , ابزار نساجی , فرهنگ لغت روستایی ,



فنجان اولین ساعت آبی + عکس
نوشته شده در جمعه 7 تير 1392
بازدید : 4685
نویسنده : فرشید

فنجان اولین ساعت آبی

فنجان در فرهنگ لغت روستای کلاته بالا به کاسه مسی گفته می شود و ساعت آبی دقیقی است که کار آن سنجش زمان است.
با افزایش جمعیت و رونق کشاورزی ، نیاز به تعیین زمان و تقسیم عادلانه آب بین سهامداران قنات و شمارش سهام  بیشتر می شد لذا  کشاورزان از ساعتی آبی بنام  فنجان استفاده می کردند. فنجان، شمارش زمان عبارت است از یک کاسه کوچک مسی با روزنه ای در وسط آن که بر روی آبهای یک ظرف مسی بزرگتر بنام دیگچه قرار می گیرد.
تاریخ اولین زمان بکار گیری ساعت آبی در روستای کلاته بالا  بدرستی روشن نیست اما عمری برابر قنات های روستا که قطعاٌ به دوره پیش از میلاد می رسد،دارد.
واحد شمارش سهام در قنات های روستای کلاته بالا بدین صورت است
·       یک شبانه روز (24ساعت ، 12دنگ Dong  یا 144فنجان)
·       یک طاقه  (12ساعت ،6 دنگDong    یا 72 فنجان)
    نیم روز    6ساعت مساوی با 3دنگ یا 36فنجان 
·       یک دنگ 2 ) Dong ساعت یا 12فنجان)
·       یک فنجان مساوی است با 10دقیقه
لازم به توضیح است که یک دوره کامل آبیاری در روستای کلاته بالا 16روز است و در روستا چند فنجان وجود دارد  یک نوع که در عکس های این مطلب مشاهده می نمایید هر دانگ (2ساعت)مساوی است با 12فنجان نوعی دیگر هر دانگ(2ساعت) مساوی است با 16 فنجان ،که زمان هر فنجان 5/7دقیقه می باشد.
فنجان اولین ساعت آبی
روش کار با فنجان
جهت تعیین زمان به وسایل ذیل نیاز است
1- کاسه مسی یا  همان فنجان که نقش دقیقه شمار را دارد
2- دیگچه(دیگ کوچک) پر از آب
3- سنگ‌های کوچک
4- محاسبه گر انسانی دو نفر (کسی که نوبت سهم آب قنات مال اوست ونفر بعدی)
5- محل فنجان که معمولا در محل استخر قنات استقرار داشته است.
فنجان یا همان  کاسه کوچک مسی را بر روی آبهای یک دیگچه قرار می‌ دهند تا آب از راه منفذ به آرامی به داخل کاسه وارد شود و  آن را پر کند  در نتیجه فنجان در آب فرو می‌رود و زمانی که به کف دیگچه برخورد نماید محاسبگر آب فنجان را داخل همان دیگچه خالی می کند و یک سنگ به علامت یک فنجان کنار میگذارد
فنجان اولین ساعت آبی
 این کار را آنقدر ادادمه می دهند تا تعدادفنجانهای و زمانی که سهامدار قنات آب برای باغ خود یا زمین می برده را دقیقا حساب کنند  به عنوان مثال  اگر فردی 2دنگ Dong  سهم دارد می بایست 24  فنجان یا معادل امروزی(240 دقیقه) ازآب قنات سهم آن فرد می شود .
فنجان اولین ساعت آبی
در ضمن چون در روستای کلاته بالا آب قنات آنقدر زیاد نیست که مستقیما آب را به مزارع هدایت نمایند لذا آب در محل استخر قنات جمع آوری و بعد آن را به سوی باغ یا مزرعه هدایت می کنند از این رو می بایست اگر کسی 10فنجان آب دارد بعد از هشتمین فنجان محل خروج آب از استخر را باز نمایند و2فنجان دیگر را اختصاص به خروج آب از استخر می دهند و به محض اتمام دهمین فنجان محل خروج آب از استخر جهت سهام دار بعدی بسته می گردد
قنات بزن آباد
 
مطلب اختصاصی از وبلاگ روستای کلاته بالا
توجه:هر گونه انتشار وکپی با ذکر منبع بلامانع است
 

 


:: موضوعات مرتبط: کشاورزی , فنجان اولین ساعت آبی , ,
:: برچسب‌ها: فنجان اولین ساعت آبی , عکس های زیبا , روستای کلاته بالا , ساعت آبی , مدار گردش آب قنات ,



خرمن و طریقه آماده کردن آن +عکس
نوشته شده در یک شنبه 2 تير 1392
بازدید : 3989
نویسنده : فرشید

 خرمن زمینی است معمولا"خرمن زمینی است عموماً دایره ای شکل یا مستطیل شکل ، که در آن محصولات کشاورزی بخصوص گندم و جو را انبار نموده تا در موقع مناسب که بادهای بخصوصی که در اواسط شهریور به اصطلاح محلی شو باد می آید گندم ها را بوسیله دستگاه های صنعتی وسنتی کوبیده و پاک نمایند .

طریقه آماده نمودن خرمن(گل کردن خرمن)Gel kardan kharman
امسال بعد ازگذشت چند سال خشکسالی بارش باران این رحمت الهی در روستایی کالاته بالا نسبتاً خوب بود وکسانی که گندم دیم کاشته بودند محصول خوبی براشت نمودند  لذا آماده کردن خرمن اهمیت زیادی پیدا کرده است.
جارو کردن خرمن
اولین کاری که می بایست جهت آماده نمودن خرمن انجام داد این است که خرمن را جارو می نماید تا از خارو خاشاک وهمچنین سنگریزه پاک گردد.
شخم زدن خرمن قدیمی
دومین کار این است که: مقداری خاک به اندازه ای، که در حدود 4 سانتی متر تمام سطح خرمن را بیگیرد در خرمن پخش می نمایند. نوعی خاک رس که چسندگی آن زیاد است و از آن معمولا" تنوردرست میکنند
چناچه از عمر خرمن چندین سال گذشته باشد آن خرمن نیاز به  خاک رس ندارد و در چنین مواقعی خرمن را شخم می زنند تا خاک رس آن زیرو رو شود
سومین کار این است که خرمن را آب میدهند تا خاک رس که به صورت کلوخ در آمده خوب خیس بخورد .
 
 آب دادن خرمن
در این موقع به وسیله یک جفت الاغ که در مطلب قبلی در مورد اساک ، شرح ان داده شده است یک جق روی گردن حیوانها می بندند وبجای آساک از وسیله بنام ماله استفاده می نمایید انقدر با ماله روی خرمن میروند تا خاک رس به کوچکترین ذره برسد و در ضمن سطح  تمام خرمن صاف گردد
گل کرن خرمن
حالا خرمن آماده است چند روی صبر میکنند تا مقدار آب آن جذب زمین گردد و قبل از اینکه کاملاًخشک گردد مقداری دیگر خاک رس روی خرمن میریزند تا از ترک خوردگی سطح خرمن جلوگیری نمانید بعد خشک شدن  لایه گل خرمن ، خاک های روی خرمن را جارو می نمایند
 
حالا سطح صاف ومحکم جهت کوبیدن گندم و جو اماده می گردد.  
مطلب اختصاصی از وبلاگ روستای کلاته بالا
توجه:هر گونه انتشار وکپی با ذکر منبع بلامانع است
 

:: موضوعات مرتبط: کشاورزی , خرمن و طریقه آماده کردن آن , ,
:: برچسب‌ها: خرمن وطریقه آماده کردن آن , کشاورزی , روستای کلاته بالا , عکس های زیبا ,



صفحه قبل 1 2 3 4 5 ... 8 صفحه بعد